Sekrety uprawy Bananowca w Polsce w domu i ogrodzie

Na skróty:

1. Odmiany bananowców do uprawy w naszym klimacie

2. Ensete ventricosum 'Maurelii' nazywany również czerwonym bananem abisyński

3. Banan karłowaty Cavendish (Musa acuminata)

4. Bananowiec Musa basjoo

5. Dobre praktyki przy uprawie bananowców w Polsce

Egzotyczne rośliny do jakich z całą pewnością należą bananowce dodadzą niezwykłego charakteru zarówno Twojej oranżerii, jak i ogrodowi. Bananowiec, z jego imponującymi liśćmi i unikalną formą, zasługuje na miejsce wśród roślin, które przyciągają uwagę nie tylko wykwalifikowanych ogrodników. Zapraszamy na podróż do egzotycznej dżungli w której bananowce grają główne skrzypce. Zapoznaj się bliżej z tą rośliną i odkryj, jak wygląda jej hodowla w domu jak i ogrodzie. W artykule dowiesz się również o kilku mitach na temat bananowców co pozwoli Ci poznać lepiej te rośliny i ich tajniki uprawy. 

Odmiany bananowców do uprawy w naszym klimacie

Polacy masowo wyjeżdżają na urlop za granicę kraju. Wiadomo - zimne morze Bałtyckie, niepewna pogoda, paragony grozy itp. powodują że coraz chętniej wolny czas i zarobione pieniądze wydajemy na południu europy, lub innych zakątkach świata. Z reguły podróżujemy w destynacje gdzie wcześniej wspomniane bananowce, rosną nie tylko na plantacjach, ale w zasadzie są tak powszechne w otoczeniu miejskim jak brzoza w Polsce. Jako że Banan (Musa) jest byliną - tak byliną nie drzewem, zalicza się się do niego ok 70 gatunków. Nie będziemy omawiać ich wszystkich, a skupimy się na tych najpopularniejszych które można uprawiać w polskich warunkach klimatycznych, a których sadzonki z powodzeniem możesz kupić w naszym sklepie

Ensete ventricosum 'Maurelii' nazywany również czerwonym bananem abisyński

Ensete ventricosum 'Maurelii',  to wyjątkowa odmiana bananowca, która może osiągnąć aż 6 metrów wysokości. Przy prawidłowej uprawie jest wstanie rosnąć 1m na rok. Najwyższy dotąd zarejestrowany okaz miał aż 13 metrów wysokości. Dodatkowo gruby "pień" - tak wiemy że banan nie ma pnia tak więc pseudo-pień może osiągnąć 1m średnicy, a dorosły okaz potrafi ważyć nawet 250kg. Sporo jak bananowca nie uważasz? Cechą szczególną dla Ensete ventricosum 'Maurelii'  są imponująco, szerokie liście, które prezentują się spektakularnie dzięki swojej mieszance kolorów zielonych, czerwonych i purpurowych.

Jest to idealny wybór, jeśli szukasz czegoś, co wyróżni się w Twoim ogrodzie, oranżerii tarasie lub domu. Liście 'Maurelii' mogą osiągnąć imponujące rozmiary, co czyni ją rośliną stanowiącą centralny punkt w każdej aranżacji. Pomimo swojego tropikalnego pochodzenia, jest stosunkowo łatwa w uprawie, choć wymaga regularnego podlewania i dostępu do pełnego słońca lub częściowego cienia.

Warto zauważyć, że Ensete ventricosum 'Maurelii' nie jest mrozoodporna, więc jeśli mieszkasz w chłodniejszym klimacie, będziesz musiała przenieść ją do wnętrza na zimę. W pomieszczeniach również prezentuje się efektownie, dodając egzotycznego charakteru. Odmianie tej nie są jednak straszne niskie temperatury więc nie musisz martwić się gdy przyjdzie pierwsze jesienne ochłodzenie. 

Jeśli szukasz zatem rośliny, która stanie się wizualnym punktem centralnym i przyciągnie wzrok, czerwony banan abisyński jest doskonałym wyborem. Jego unikalna kolorystyka i tropikalny charakter mogą dodać życia i koloru całemu otoczeniu. 

Ensete ventricosum 'Maurelii' uprawa w gruncie czy jednak donica?

Zdecydowanie polecamy uprawiać Ensete ventricosum 'Maurelii' w donicy. Doniczka w przypadku młodych roślin pozwoli na łatwiejszy transport do cieplejszego pomieszczenia w mroźne dni. Oczywiście możesz bananowca uprawiać w swoim ogrodzie, jednak tutaj również polecamy wkopać go do gruntu w większej donicy na wyznaczonym stałym stanowisku. Ponieważ roślina ma niesamowicie szybki wzrost, jej liście możesz wykorzystać w ciekawy sposób, ale o tym później. 

• Nawożenie Ensete ventricosum 'Maurelii' -  jest kluczowe dla zapewnienia jej optymalnego wzrostu i rozwoju. Roślinę intensywnie nawozimy w okresie wegetacji i zaprzestajemy w zimie.
• Żyzna gleba: Ensete ventricosum najlepiej rośnie w bogatej, pełnej składników odżywczych glebie. Jeśli będziesz uprawiać bananowca w donicy zalecamy  stosowanie kompostu wolnego od torfu.
• Wiosenne odświeżanie podłoża: każdej wiosny, kiedy roślina zaczyna szybko rosnąć po zimowej dormancji, zalecamy  wyjęcie rośliny z doniczki, usunięcie starego podłoża (starając się nie uszkodzić korzeni) i zastąpienie go świeżą nową ziemią (bynajmniej nie taką uniwersalną marketową)
• Kwitnienie: kwitnie tylko raz w życiu, wydając ogromne, wiszące kwiatostany pokryte dużymi różowymi przysadkami. Po kwitnieniu roślina umiera.

Ensete ventricosum 'Maurelii' zastosowanie

Oczywiście, dla nas miłośników roślin, pierwszym i najważniejszym zastosowaniem są jej walory estetyczne. To jednak nie jedyne zastosowanie liści tego bananowca. Na szeroką skalę z liści tej odmiany uzyskuje się wysokiej jakości włókno do produkcji lin, sznurków, koszy i tkanin. Suszone pochwy liściowe używane są jako materiał opakowaniowy. W niektórych krajach (do których nie dotarły jednorazowe talerzyki) stosuje się je właśnie jako talerz pod potrawę. Cała roślina poza korzeniami służy również jako pasza dla bydła. 

Kocho i Bulla: Młode, miękkie tkanki z centrum rośliny są gotowane i spożywane, są smaczne i odżywcze. W Etiopii uprawia się ponad 150 000 hektarów tej rośliny dla skrobiowego pokarmu przygotowywanego z rozdrobnionego pnia i łodygi kwiatostanowej. Fermentacja tych części daje produkt zwanym kocho. Bulla powstaje z płynu wyciśniętego z mieszanki i bywa spożywana jako kleik, a pozostałe ciała stałe nadają się do spożycia po kilku dniach od osiadania. Kocho jest czasem uważane za przysmak, podawane na uczty i ceremonie, takie jak wesela.

🥇 Ensete ventricosum 'Maurelii' Otrzymała nagrodę Royal Horticultural Society's Award of Garden Merit

Banan karłowaty Cavendish (Musa acuminata)

To odmiana idealna dla wszystkich amatorów roślin egzotycznych uprawianych w domu lub mieszkaniu. Jego kompaktowy pokrój pozwala z powodzeniem uprawiać nawet w kawalerkach, a co za tym idzie robi furorę w polskich domach! Tak informacje sprawdzona i dostarczona od naszego klienta :) Ważne o ile nie najważniejsze jest abyś dostarczyła odpowiednią ilość światła dla takiej rośliny. Idealny czas to 12h/dzień. Roślina potrafi dorosnąć do 4 metrów wysokości, ale tylko w warunkach naturalnych. Uprawiając raczej nie przekroczy 2 m wysokości. Zwróć uwagę by sadzenie takiej rośliny odbyło się do odpowiedni dużej donicy. Zdecydowanie polecamy wystawiać roślinę na balkon lub taras jeśli masz takie możliwości. Oczywiście wyniesie rośliny na ogródek w ciepłe dni zapewni jej odpowiednią ilość słońca. Uważaj jednak na upały. 

Oprócz swojego kompaktowego pokroju odmiana ta słynie również z produkcji małych bananków. Ta odmiana bananowca może faktycznie wyprodukować owoce w odpowiednich warunkach. Owoce są słodkie i aromatyczne, co może być dodatkową nagrodą dla ogrodnika. Warto jednak wziąć pod uwagę, że dojrzewanie owoców może zająć sporo czasu i wymagać odpowiednich warunków. Jako iż można uznać (oczywiście w naszej strefie klimatycznej) że jest to taka roślina mocno domowa, z oczywistych względów nie posiada praktycznie żadnej odporności na mróz. 

Bananowiec karłowaty Cavendish prawidłowa uprawa

• Żyzna gleba: Jak większość bananowców wymaga od nas żyznej gleby bogatej w minerały. Nie ma zatem sensu podejmować uprawy jeśli zasypiemy mu korzenie najtańszą ziemią z "Biedronki"
• Światło i temperatura: Banan karłowaty Cavendish preferuje ciepłe, tropikalne warunki. Umieść go w miejscu, gdzie otrzymuje dużo światła słonecznego. Jeśli uprawiasz go w pomieszczeniu, upewnij się, że ma dostęp do jasnego, ale rozproszonego światła.
• Nawożenie: Regularne nawożenie jest ważne, szczególnie w okresie wzrostu. Korzystaj z odpowiednich nawozów bogatych w potas i azot, aby wspierać zdrowy rozwój rośliny.

Bananowiec Musa basjoo 

Musa basjoo, znana również jako banan japoński, to fascynująca roślina, która jest najczęściej poszukiwaną odmianą w tej strefie klimatycznej. Jest to odmiana bananowca, która słynie ze swojej wyjątkowej odporności na zimno, co czyni ją właśnie tak popularną w tej części świata. Jedną z głównych zalet Musa basjoo jest jej szybki wzrost i imponująca wielkość. Roślina ta może osiągnąć wysokość nawet do 3-4 metrów, co sprawia, że jest doskonałym wyborem, jeśli chcesz stworzyć tropikalny akcent w swoim ogrodzie lub oranżerii. Jej duże, szerokie liście o intensywnie zielonym kolorze mogą stworzyć efektowną, gęstą zieleń, dodając Twojemu codziennemu otoczeniu wyjątkowego charakteru. Ten popularny bananowiec ma przede wszystkim walor ozdobny. Z pewnością zmieni Twój ogród w tropikalny klimat. Jest to również najbardziej uniwersalna odmiana z tutaj już wymienionych gdyż uprawiana może być zarówno ogrodzie lub na balkonie czy też patio, tarasie czy oranżerii.

Mimo że Bananowiec Musa basjoo nie produkuje jadalnych owoców, jego dekoracyjne walory są nie do przecenienia. Jest to roślina, która z pewnością przyciągnie uwagę i stanie się punktem centralnym w Twoim ogrodzie. Jeśli zatem zapragniesz uprawiać w ogrodzie tę odmianę zwróć uwagę iż najwyższa mrozoodporność dotyczy części podziemnej -19°C natomiast część naziemna jest odporna na mróz rzędu od maksymalnie -2/3°C jeśli chodzi o liście i ok -7°C jeśli chodzi "pień". 

Bananowiec Musa basjoo jak go uprawiać?

To jeden z prostszych do uprawy bananowców. Jak inne bananowce należy intensywnie podlewać ale nie przelewać. Jeśli masz z tym problem warto użyć keramzytu jako drenażu bez znaczenia czy uprawiasz go w donicy czy też w gruncie. 

• Nawożenie Musa basjo -  jest niezwykle istotne dlatego warto zasilić go nawozem wieloskładnikowym w okresie wegetacji
• Odpowiednia gleba: wybieraj tylko markowe podłoże najlepiej do roślin doniczkowych. Masz kompost? Użyj go. Nie bój się również używać obornika.
• Wiosenne przesadzanie: wiosna to idealny moment jeśli chcesz rozmnożyć swojego bananowca. To również idealny moment na przesadzanie. Pamiętaj by doniczka nie była zbyt duża, gdyż powoli to rozrastać się roślinie w mało kontrolowany sposób. 
• Posadź w ogrodzie: jako jedna z nielicznych odmian możliwa do uprawy w ogrodzie w Polsce aż prosi się aby została posadzona na miejsce stałe poza domem. Pamiętaj aby zapewnić jej odpowiednią ilość wody - najlepiej deszczówki. 

Te bananowce są najczęściej spotykane w Polsce i w tym artykule na nich się skupiliśmy, warto jednak wspomnieć jeszcze o:

• Musa tropicana
• Musa velutina
• Musa sikkimensis

o których przyjdzie nam pewnie jeszcze kiedyś napisać. Ponieważ nie sposób to wszystko ogarnąć w jednym artykule chcę przedstawić Ci kilka uniwersalnych zasad które tyczą się praktycznie wszystkich bananowców z którymi możemy mieć styczność w Polsce. 

Dobre praktyki przy uprawie bananowców w Polsce

1. Wybierz odpowiednie stanowisko: Bananowce potrzebują ciepłego klimatu, dlatego najlepiej uprawiać je w oranżeriach, domu lub tarasie, gdzie można utrzymać odpowiednią temperaturę i wilgotność.
2. Pielęgnacja: Regularne nawadnianie oraz utrzymanie odpowiedniej wilgotności powietrza jest kluczowe dla uprawy bananowców. Należy także regularnie nawozić rośliny, aby zapewnić im odpowiednie składniki odżywcze.
3. Zapewnienie odpowiedniej ilości światła: Bananowce potrzebują dużo światła, dlatego ważne jest, aby umieścić je w miejscu o możliwie maksymalnym nasłonecznieniu lub zapewnić sztuczne oświetlenie w szklarniach.
4. Ochrona przed szkodnikami i chorobami: Regularne kontrolowanie roślin pod kątem szkodników i chorób oraz stosowanie odpowiednich środków ochrony roślin jest niezbędne, aby zapobiec ich występowaniu.

Liście bananowca - co z nimi nie tak?

Niewątpliwie liście bananowca to jego największy walor nie tylko ze względu na wygląd, ale też użyteczność. My jednak skupimy się na problemach w uprawie, które sygnalizowane są poprzez nieciekawy wygląd liści tejże roślinki. 

• Co jest powodem że liście bananowca żółkną? Najczęstszą przyczyną jest niedobór lub nadmiar wody,  bananowiec jako roślina tropikalna lubi dużą wilgotność, ale nadmierne przelewanie korzeni powoduje ich gnicie a co za tym idzie liście zaczynają żółknąć. Dodatkowo Bananowce nie lubią częstej zmiany otoczenia, także nie przestawiaj swojej rośliny raz w tygodniu w inne miejsce. Żółknięcie liście to również odpowiedź na stres - np. związany z transportem do Ciebie. Dlatego jeśli roślina przyjedzie do Ciebie, a jej liście będą miały takowe oznaki - NIE PANIKUJ. Daj roślinie 1-2 tygodnie na zaaklimatyzowanie się w nowym otoczeniu.

• Liście bananowca brązowieją dlaczego? Niestety nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Pierwszą rzeczą jaką należałoby zrobić to sprawdzić czy nie ma jakiegoś szkodnika który atakuje roślinę. Jeśli takowego nie stwierdzisz, to następne pytanie jest o wartości odżywcze które na tą chwilę zostały dostarczone roślinie. Czy były wystarczające? Często zapominamy że tak jak my potrzebujemy pożywienia, a w niektórych przypadkach dodatkowej suplementacji tak samo bananowiec wymaga od nas nawożenie i odpowiedniego podłoża. Jeśli jednak jesteś pewny / pewna że to zostało spełnione to pozostaje ostatnia rzecz mianowicie - naturalny cykl rośliny. Tak właśnie, często niepotrzebnie martwimy się że z naszą rośliną jest coś nie tak, a tak naprawdę ona przechodzi swój naturalny cykl zrzucania liści. Wtedy to tworzy coś na wzór "naturalnej spódniczki" i jest to proces który pomaga w wytworzeniu i umocnieniu tzw. pseudo-pnia. Zanim więc uznasz że twoja roślina choruje, jest brzydka itp. sprawdź pierwsze dwa objawy, a następnie należałoby pogodzić się z faktem że bananowiec nie będzie zawsze piękny i świeżo zielony - jeśli masz z tym problem to jedynym rozwiązaniem jest zakup rośliny z plastiku.

• Liście bananowca obcinać czy nie obcinać? Tutaj zastosowanie ma uniwersalna odpowiedź "To zależy :)" mianowicie dobrą praktyką jest aby roślina zrzuciła liścia do końca cyklu. Tak to ma miejsce w naturze i jest generalnie najlepsze dla rośliny. Musimy jednak przyznać że hodowanie rośliny w donicy nie należy do naturalnych co za tym idzie nie musimy w 100% stosować się do cyklu wegetacyjnego rośliny tak jak ma to w naturze. Dlatego jak najbardziej można obcinać liście które roślina sama zaczęła odrzucać poprzez żółknięcie -> brązowienie -> usychanie. Staraj się to zrobić w możliwie delikatny sposób nie szarpiąc rośliny i nie obijając liście które są młode. Liście bananowca mogą zasilić Twój przydomowy kompost.

• To jak dbać o liście by były zawsze zielone? Tak jak już pisałam wyżej nie ma takiej możliwości by żywa roślina była zawsze zielona gdyż jej naturalny cykl wegetacyjny na to nie pozwala. Nie mniej jednak im lepiej zadbasz o roślinę tym dłużej w skali całego roku roślinka będzie wyglądała tak jak Ci się marzy. Zadbaj o zraszanie rośliny. Używaj markowych nawozów przeznaczonych do tego typu roślin. Możesz użyć naturalnych nawozów jak gnojówka z pokrzyw która posiada bardzo dużą ilość azotu co jest zbawienne dla roślin zielonych. Zadbaj by bananowiec miał odpowiednią ilość światła i nie był przestawiany co tydzień. Dzięki tym zabiegom zdecydowanie przedłużysz jego piękny i świeży wygląd. 

Bananowce - czy warto? Podsumowanie

Uważam że warto posiadać w swojej kolekcji tak ciekawą roślinę jaką jest bananowiec. Będzie to stylowa ozdoba każdego domu i ogrodu w którym się znajdzie. Czy bananowiec to roślina której nie może zabraknąć w żadnym domu? Nie sądzę. Ta roślina nie wpisuje się w każdy styl wnętrzarski czy  przydomowy ogród. Natomiast w oranżerii oraz nowoczesnym tarasie stworzy przytulny tropikalny klimat, a dzięki kompaktowym odmianom możemy również stworzyć ogród na małym balkonie. Bananowiec ma neutralny wpływ na nasze zdrowie. Tzn nie jest rośliną toksyczną. Dzięki odmianom musa bajoo uprawa w Polsce jest możliwa również poza domem, także możesz z powodzeniem go uprawiać. Warto mieć na uwadze że bananowce są bardzo odporne na szkodniki, łatwe w pielęgnacji a co za tym idzie wkładając minimum czasu i opieki mamy pewność że te piękne rośliny będą cieszyły nasze oko zwłaszcza w zestawieniu z innymi roślinami ozdobnymi.