Jak urządzić ogród na dachu?

Na skróty: 

1. Co to jest ogród na dachu?

2. Dlaczego warto urządzić ogród na dachu?

3. Jak założyć ogród na dachu?

4. Rośliny do ogrodu na dachu

5. Infrastruktura i wyposażenie ogrodu na dachu

W miastach jest coraz mniej miejsca dla zieleni, dlatego każda dodatkowa przestrzeń pokryta roślinnością jest na wagę złota! Aby choć częściowo przywrócić Naturze obszar betonowej dżungli, warto sięgnąć po nowoczesne rozwiązania technologiczne, charakteryzujące zrównoważone budownictwo. Zielony dach i zielone ściany (czyli ogród wertykalny) pozwalają ponownie pokryć roślinami obszar zajęty przez zabudowę.

Co to jest ogród na dachu?

Ogród dachowy, inaczej zielony dach intensywny, to znacznie więcej niż pokrycie stropu budynku matą rozchodnikową. W przeciwieństwie do dachów zielonych ekstensywnych, może być normalnie użytkowany w celach rekreacyjnych, pozwala uprawiać własną żywność oraz ulubione krzewy ozdobne. Realizacja intensywnego zielonego dachu wymaga zastosowania bardziej zaawansowanych rozwiązań konstrukcyjnych, przez co jest bardziej kosztowna. W zamian ogród dachowy z prawdziwego zdarzenia zapewnia mnóstwo dodatkowych korzyści

Dlaczego warto urządzić ogród na dachu?

Powodów jest wiele. Zalety "ogrodu w chmurach" zależą w dużej mierze od lokalizacji i przeznaczenia nieruchomości.

• Intensywny dach zielony funkcjonuje jak tradycyjny ogród przydomowy. Można na nim uprawiać większe rośliny, m. in. krzewy ozdobne i owocowe, byliny, a także miniaturowe drzewka oraz warzywa. Ogród na dachu bloku to prawdziwa gratka dla mieszkańców betonowych osiedli!
• Ogród na dachu domu wielorodzinnego sprzyja nawiązywaniu nowych znajomości i zacieśnianiu stosunków dobrosąsiedzkich.
• Ogród na dachu biurowca to wymarzona przestrzeń dla pracowników korporacji do spędzania przerw w pracy. Przebywanie wśród zieleni łagodzi stres i inne negatywne emocje,  pozwala oczyścić umysł i błyskawicznie nabrać sił na nowe zawodowe wyzwania.
• Ogród na dachu, niezależnie od przeznaczenia budynku, poprawia mikroklimat i tworzy przestrzeń do życia dla drobnej fauny. Nawilża i natlenia suche miejskie powietrze, oczyszcza je z pyłów i dwutlenku węgla. Zapewnia ptakom i owadom miejsce do odpoczynku oraz zaspokojenia głodu, a nawet osiedlenia się na stałe.
• Zielone dachy ekstensywne i intensywne, tak samo jak zielone ściany, tworzą warstwę izolacyjną, redukującą poziom hałasu i wahania temperatury wewnątrz budynku. Jednocześnie pozwalają pożytecznie zagospodarować wodę deszczową oraz delikatnie ochładzają lokalny mikroklimat.
• Ogród na dachu budynku oznacza bezpośrednią korzyć dla dewelopera. Podwyższa wartość nieruchomości (a tym samą ceny zakupu lub wynajmu lokali), a ponadto pomaga osiągnąć wymagany  udział powierzchni biologicznie czynnej (według prawa powinna zajmować co najmniej 25% obszaru działki budowlanej).
• Ogród na dachu garażu przyległego do budynku to idealne miejsce na zazieleniony taras rekreacyjny, przestrzeń do spotkań z przyjaciółmi i odpoczynku wśród zieleni.

Jak założyć ogród na dachu?

Założenie ogrodu na dachu wymaga pewnych technicznych przygotowań. Przede wszystkim należy przeprowadzić badanie nośności dachu. Upewnij się, czy konstrukcja stropu wytrzyma obciążenia rzędu kilkuset kilogramów na metr kwadratowy! Rośliny to niewielki ciężar w porównaniu do masy podłoży, kilkuwarstwowej izolacji, warstwy drenażowej, geowłókniny oraz innych materiałów budowlanych. Więcej informacji na ten temat znajdziesz w zakładce Zielone Dachy. Spore ograniczenie stanowi nachylenie stropu: w praktyce tylko dach płaski nadaje się do intensywnej uprawy roślin. Na dachu skośnym możesz założyć jedynie ogród ekstensywny, odpowiedni głównie dla rozchodników i innych niskich roślin okrywowych.

Planowanie ogrodu na dachu w dużej mierze przypomina projektowanie zwykłego ogrodu. 

• Zastanów się, jakie funkcje ma pełnić ogród dachowy, Czy chcesz w nim uprawiać owoce, zioła i warzywa, hodować rośliny ozdobne, a może marzy ci się rekreacyjny taras na dachu? Nie musisz z niczego rezygnować - kluczem do sukcesu jest przemyślany podział przestrzeni na strefy. Nawet na małym dachu da się wygospodarować kącik wypoczynkowy, miejsce na ogródek ziołowy, kilka skrzynek z pelargoniami, wiszące doniczki z truskawkami czy pomidorkami koktajlowymi. Jeśli dach jest nieduży, postaw zieleń do pionu: pnącza i modułowe zielone ściany to dodatkowy, trzeci wymiar ogrodnictwa ;)
• Zielony dach budynku wielorodzinnego najczęściej stanowi przestrzeń wspólną, dostępną dla wszystkich mieszkańców. Możliwe jest również wygospodarowanie oddzielnych miniogródków przydzielonych do lokali, do wyłącznej dyspozycji ich właścicieli.
• Ogród na dachu biurowca lub hotelu to doskonała lokalizacja dla restauracji lub kawiarni.
  Możliwość konsumpcji smacznych posiłków w otoczeniu zieleni, z widokiem na panoramę miasta, zapewnia niepowtarzalne doznania... i przyciąga klientów.
• Ogród nie musi zajmować całej powierzchni dachu. Ciekawym rozwiązaniem jest pokrycie części budynku instalacją fotowoltaiczną, zasilającą oświetlenie ogrodu na dachu.
• Styl ogrodu na dachu to kwestia gustu oraz indywidualnych upodobań, niemniej warto wziąć pod uwagę architekturę budynku, a nawet sposób aranżacji wnętrz. Wówczas zielony dach będzie stanowił ukoronowanie domu - i to dosłownie!
• Zielony dach intensywny to nie tylko rośliny! Ważna jest mała infrastruktura (m. in. oświetlenie i nawodnienie), a także wyposażenie (meble, dodatki i dekoracje).
• Uprawa roślin na dachu i na tarasie wymaga podobnych akcesoriów. Podstawa to donice i doniczki, kwietniki, podpory i tyczki do roślin. Oczywiście grunt to podłoża dobrane do potrzeb konkretnych gatunków roślin, a także drenaż odprowadzający nadmiar wody.

[product id="34, 149, 515"]

Rośliny do ogrodu na dachu

Na dachach budynków, zwłaszcza wysokich, panują specyficzne warunki. Trzeba je wziąć pod uwagę przy doborze roślinności. Zielonego dachu z reguły nic go nie ocienia ani nie osłania od przeciągów. Sprawdzą się tam przede wszystkim rośliny odporne na pełne nasłonecznienie, wiatr i zanieczyszczenie powietrza typowe dla dużych miast. Jeśli zależy Ci na uprawie bardziej wrażliwych gatunków, postaraj się zapewnić im odpowiednia ochronę. Rolę osłony przeciwwietrznej może pełnić wysoki parkan lub parawan, modułowa zielona ściana, ewentualnie gęste nasadzenia wytrzymałych, wysokich roślin.

Na dachu przestrzeń dla korzeni roślin jest ograniczona grubością warstwy wegetacyjnej (substratu pokrywającego hydroizolację stropu) lub wielkością pojemnika, zależnie od sposobu uprawy. Oznacza to konieczność rezygnacji z gatunków o głębokim, rozbudowanym systemie korzeniowym. Nic straconego - większość popularnych roślin ogrodowych posiada miniaturowe odmiany, w sam raz do uprawy na dachu, tarasie lub balkonie.

[product id="79, 374, 551"]

Co uprawiać w ogrodzie na płaskim dachu? Z wyjątkiem dużych drzew, gatunków ekspansywnych, bagiennych i cieniolubnych można praktycznie wszystko:

• Karłowe drzewka, krzewy owocowe, truskawki, warzywa i zioła.
• Kwitnące krzewy ozdobne, takie jak hortensje, róże albo krzewuszki.
• Byliny i trawy ozdobne - kwiatostany miskantów czy kortaderii falujące na wietrze wyglądają szczególnie malowniczo!
• Pnącza owocowe, kwitnące i o dekoracyjnych liściach. Pergola na dachu porośnięta zielonymi girlandami to wymarzony azyl do wypoczynku. 
• Iglaki - na wietrznym, słonecznym dachu szczególnie dobrze radzą sobie jałowce i sosny. 
• Do sezonowej uprawy na dachu świetnie nadają się śródziemnomorskie i orientalne rośliny tarasowe. Bardziej wytrzymałe, mrozoodporne gatunki mogą zimować na zielonym dachu, pod warunkiem odpowiedniego zabezpieczenia przed silnym mrozem i wiatrem.

[product id="80, 237, 333"]

Infrastruktura i wyposażenie ogrodu na dachu

Zielony dach intensywny wymaga podstawowej infrastruktury. Niezbędne jest źródło wody (kran), dostęp do sieci energetycznej, a także oświetlenie rozplanowane w przemyślany sposób. Warto wygospodarować miejsce do przechowywania narzędzi i środków do pielęgnacji roślin. Praktycznym rozwiązaniem są skrzynie zintegrowane z meblami, np. wbudowane w siedzisko ławki albo schowane pod blatem stołu.

Wisienkę na torcie stanowią elementy dekoracyjne, komfortowe meble oraz wszelkie wyposażenie umilające czas spędzany w ogrodzie na dachu. Sofy ogrodowe, hamak, leżaki, stół do biesiadowania, a może jacuzzi albo fontanna? Wybór zależy tylko od Twoich upodobań!