Ogród a globalne ocieplenie – jak się przystosować do zmian klimatu?

Konsekwencje zmiany klimatu dają się we znaki również w Polsce. Fale upałów, wielotygodniowe susze, powodzie, burze, pożary i inne ekstremalne zjawiska pogodowe przestały dziwić, powtarzają się obecnie co roku. Mimo apeli ekologów zużycie paliw kopalnych i związana z nim emisja gazów cieplarnianych utrzymują się na bardzo wysokim poziomie, więc problem najprawdopodobniej będzie się nadal nasilał.

Jak globalne ocieplenie wpływa na nasze ogrody?

Globalne ocieplenie powoduje katastrofalne zmiany w ekosystemach, bo naturalna adaptacja do zmian klimatu nie ma szans nadążyć za wzrostem średniej temperatury. Skutki zmiany klimatu odczuwamy na własnej skórze i widzimy  we własnych ogrodach. Popularne gatunki roślin ogrodowych, dotychczas niezawodne, nie potrafią przystosować się do zmian klimatu. Ich uprawa w nowych warunkach bez intensywnego nawadniania staje się niemożliwa. Z drugiej strony, ocieplenie klimatu oznacza nie tylko gorętsze lata, ale także łagodniejsze zimy. Obecnie można już uprawiać w gruncie ciepłolubne drzewa i krzewy, które dotąd, ze względu na niską mrozoodporność, w Polsce sprawdzały się wyłącznie jako rośliny tarasowe, zimujące w pomieszczeniach.

Jak stworzyć ogród odporny na zmiany klimatu?

Aby dostosować ogród do zmieniających się warunków klimatycznych, wystarczy dobierać odpowiednie gatunki roślin, postawić na oszczędne sposoby nawadniania oraz technologie redukujące straty wody.

Automatyczny system nawadniający ze sterownikiem usuwa problem podlewania ogrodu w czasie wyjazdów na urlop. Co więcej, pozwala znacznie zmniejszyć zużycie wody: linie kroplujące dozują wodę znacznie wydajniej w porównaniu do podlewania z węża.

Ściółkowanie podłoża pozwoli zredukować straty wilgoci na skutek parowania z gleby. Bardzom dobre rezultaty zapewnia agrowłóknina, a także ściółki organiczne, takie jak kora sosnowa czy zrębki drewna.

Cenną innowację stanowią hydrożelowe dodatki do podłoży. Chłoną i magazynują duże ilości wody, a gdy gleba wysycha, stopniowo uwalniają wilgoć prosto do korzeni spragnionych kwiatów. Bardziej tradycyjnym, choć nie aż tak wydajnym sposobem na zapewnienia stałej wilgotności gleby jest stosowanie nawozów organicznych, takich jak kompost.

Gromadzenie deszczówki to konieczność w obliczu coraz rzadszych opadów, wzrostu cen wody i problemów z jej dostawami. Najprostszym rozwiązaniem jest beczka na deszczówkę ustawiona pod rynną. Jeszcze lepiej zainwestować w nowoczesne systemy gromadzenia wody deszczowej, które można zintegrować z systemem nawadniania.

Rośliny odporne suszę i upały – recepta na kryzys klimatyczny

Wpływ zmian klimatu można obrócić na swoją korzyść! Miejsce gatunków wrażliwych na upały mogą zająć ich odpowiedniki pochodzące z cieplejszych stref klimatycznych. Przy ograniczonej możliwości nawadniania warto postawić na rośliny sucholubne.  Oryginalnym uzupełnieniem dla popularnych sukulentów, takich jak rozchodniki i rojniki, stanowi opuncja – wiele odmian tego kaktusa zaskakuje mrozoodpornością! Śródziemnomorskie zioła, takie jak lawenda i rozmaryn, sprawdzą się zarówno na tarasie, jak i na ogrodowych rabatach, skarpie, suchym murku i skalniaku. Winorośl wspinająca się po altanie zapewni skrawek upragnionego cienia i soczyste owoce na deser. Słodki poczęstunek oferuje również figowiec, który starannie okryty może zimować w gruncie w ciepłych regionach kraju. Do wysoce mrozoodpornej juki karolińskiej obecnie mogą dołączyć wrażliwsze kuzynki, takie jak juka rostrata i juka wspaniała, a nawet niektóre gatunki agawy. Suszy nie boi się również albicja jedwabista, malownicze drzewo przypominającego mimozę w rozmiarze XXXL. Ta orientalna piękność kocha słońce i wysokie temperatury. Olbrzymie, pierzaste liście o delikatnej, ażurowej strukturze, kwiaty jak różowe pędzelki oraz malowniczy pokrój sprawiają, że nie sposób od niej oderwać oczu! 

Sadząc w ogrodzie egzotyczne rarytasy można czuć się jak na wiecznych wakacjach! Wczasy pod palmami bez wyjeżdżania z domu? To możliwe – palma szorstkowiec na dobre rozgościła się w polskich ogrodach. Coraz większą popularność zdobywa również mrozoodporny bananowiec. Jego olbrzymie liście niezawodnie wprowadzają tropikalną atmosferę i gwarantują zazdrość sąsiadów. Jeśli priorytetem jest długie, obfite kwitnienie, strzałem w dziesiątkę będzie lagerstroemia, znana jako bez południa. W odpowiednich warunkach, w słonecznym, zacisznym miejscu, potrafi kwitnąć nieprzerwanie przez 4 miesiące!

Inspiracje płyną z całego Świata! Orientalne bambusy doskonale pasują do ogrodów w stylu nowoczesnym i japońskim. Australijski eukaliptus niebieski zwraca uwagę niepowtarzalnym ulistnieniem, a przy okazji odstrasza komary. Amerykę Północną reprezentuje prusznik, obficie kwitnący krzew rodem ze słonecznej i suchej Kalifornii.

Ogród to oręż w walce z globalnym ociepleniem

Wprowadzając większą ilość żywej zieleni, wspólnymi siłami mamy szanse ograniczyć negatywne skutki zmian klimatycznych oraz spowolnić tempo. Roślinność, dzięki zdolności do fotosyntezy usuwa z atmosfery dwutlenek węgla i zastępuje go tlenem. Przy okazji nawilża i subtelnie ochładza powietrze w najbliższym otoczeniu, tworząc orzeźwiający mikroklimat. W trosce o środowisko, a także własne zdrowie i samopoczucie, starajmy się zazieleniać każdą dostępną przestrzeń. Tam, gdzie uprawa w gruncie jest niemożliwa, sprawdzą się nasadzenia w donicach. 

Gdy w poziomie brakuje miejsca dla roślinności, wystarczy spojrzeć na problem pod innym kontem, czyli postawić na uprawę w pionie. Modułowy ogród wertykalny zmieści się nawet na malutkim balkonie w bloku. Umożliwia uprawę bylin, ziół i kwiatów balkonowych, a nawet warzyw! Alternatywę stanowią rośliny pnące, posadzone przy pionowych stelażach.

Ogród jutra może być równie piękny i różnorodny jak ten zapamiętany z dzieciństwa! Klimatycznych skutków działalności człowieka prawdopodobnie nie da się już cofnąć, więc soczyście zielony trawnik jest na przegranej pozycji. Z drugiej strony, w perspektywie rysuje się wizja własnego sadu pełnego cytrusów i oliwek oraz bugenwilli kwitnącej na pergoli!