Na skróty:
1. Skąd się biorą choroby grzybowe u roślin ozdobnych?
2. Objawy chorób grzybowych roślin domowych
3. Najczęstsze choroby grzybowe roślin doniczkowych
4. Jak zwalczać choroby grzybowe bez chemii?
5. Jak zapobiegać chorobom grzybowym?
Choroby grzybowe są jednym z najczęstszych problemów w uprawie roślin doniczkowych. Poniższy poradnik pomoże rozpoznać problem i podjąć odpowiednie działania, a także uniknąć podobnych kłopotów w przyszłości.
Skąd się biorą choroby grzybowe u roślin ozdobnych?
Bezpośrednią przyczyną jest zawsze obecność patogenicznego grzyba wywołującego konkretną chorobę. Można go sprowadzić wraz z nową rośliną, przenieść na ubraniu lub narzędziach ogrodniczych albo wraz z zainfekowaną ziemią użytą do przesadzania. Jednak same zarodniki czy przetrwalniki nie wystarczą - muszą zaistnieć okoliczności odpowiednie do ich rozwoju. Prostą drogą do chorób grzybiczych są niewłaściwe warunki uprawy oraz błędy w pielęgnacji roślin. Patogenom grzybowym szczególnie sprzyja zbyt wysoka wilgotność powietrza i podłoża. Zastałe, wilgotne powietrze w rzadko wietrzonych pomieszczeniach, zbyt obfite podlewanie, zraszanie liści to prosta droga do pojawienia się problemów. Prawdopodobieństwo rozwoju grzybic zwiększa również zbyt niska temperatura uprawy lub jej gwałtowne wahania.
Objawy chorób grzybowych roślin domowych
Skąd wiadomo, że przyczyną problemu jest infekcja grzybicza, a nie na przykład szkodniki albo niedobory substancji odżywczych? Ogólne objawy chorób grzybowych są dość charakterystyczne: plamy na liściach, często z jaśniejszą obwódką, koncentryczne przebarwienia, nalot na różnych częściach rośliny, gnicie korzeni, więdnięcie i opadanie liści, kwiatów oraz innych organów, zahamowany wzrost. Kwiaty doniczkowe po prostu wyglądają na chore! Jednak aby im pomóc, trzeba właściwie zdiagnozować problem, czyli rozpoznać rodzaj choroby i dobrać odpowiedni sposób jej leczenia.
Najczęstsze choroby grzybowe roślin doniczkowych
- Mączniak prawdziwy - charakterystycznym objawem jest mączysty biały nalot na liściach i łodygach, a nawet kwiatach i owocach. Poważnym powodem do niepokoju są także poskręcane i zdeformowane młode listki.
- Szara pleśń - jest sprawiedliwa: dotyka kwiatów doniczkowych i ogrodowych. Jej wyraźną oznaka jest szary, pylisty nalot na powierzchni roślin, na różnych organach, w tym kwiatach, pąkach i owocach. Pojawiają się brązowe plamy na liściach, tkanki zaczynają mięknąć i gnić.
- Fytoftoroza - występuje głównie w warunkach zewnętrznych, jednak w pomieszczeniach może dotknąć m. in. doniczkowych azalii, cyklamenów, begonii oraz storczyków. Powoduje gnicie korzeni, które stają się miękkie, brązowe lub czarne i tracą zdolność pobierania wody i składników odżywczych. Na liściach i pędach roślin mogą pojawić się ciemne plamy, które szybko się powiększają. W zaawansowanym stadium łodygi i pędy gniją i zamierają..
- Fuzarioza - patogen atakuje wiązki przewodzące, powodując więdnięcie i usychanie liści, brązowienie pędów, gnicie korzeni i bulw.
- Rdza - rzadko zdarza się u zieleni w mieszkaniach, jednak może zaatakować liczne rośliny tarasowe, np. pelargonie, róże i fuksje. Jej znakiem rozpoznawczym są żółte lub rdzawe plamy na górnej stronie liści i pomarańczowe, wypukłe skupiska zarodników od spodu. WGdy infekcja się nasili, dochodzi do utraty liści i wyraźnego osłabienia wzrostu.
- Plamistość liści - to zbiorowa nazwa chorób wywoływanych przez różne rodzaje patogenów, dających objawy w postaci plam na liściach roślin, o wielkości i kolorze specyficznych dla konkretnych patogenów. Mogą być żółte, kremowe, czarne, pomarańczowe, brązowe, często z wyraźną obwódką. Z czasem porażone liście zasychają i opadają.
- Zgnilizna korzeni - zwykle jest wynikiem nadmiernego podlewania, nieprzepuszczalnego podłoża lub braku drenażu. Korzenie stają się miękkie, brązowe lub czarne, a roślina więdnie, przestaje rosnąć, aż wreszcie zamiera.
Jak zwalczać choroby grzybowe bez chemii?
Niezależnie od wyboru metody, walkę z grzybem na roślinach trzeba rozpocząć od usunięcia wszystkich silnie porażonych organów, z wyraźnymi objawami chorobowymi.
W przypadku roślin pokojowych warto ograniczyć się do stosowania wyłącznie ekologicznych preparatów. Chemiczne fungicydy mogą wywierać negatywny wpływ na ludzkie zdrowie, m. in. powodować uczulenia, duszności, podrażnienia skóry, błon śluzowych i spojówek. Ciężko uniknąć z nimi kontaktu, jeśli przebywasz z opryskanym okazem w jednym pomieszczeniu. Jeśli jednak się na nie zdecydujesz, koniecznie przestrzegaj dawek oraz środków ostrożności zalecanych przez producenta. W przeciwnym razie zamiast pomóc, możesz zaszkodzić zielonemu pacjentowi, a przy okazji sobie i innym domownikom.
W mieszkaniu można bezpiecznie walczyć z chorobami grzybowymi za pomocą naturalnych środków ochrony roślin, opartych na wyciągach z ziół, takich jak skrzyp polny albo czosnek. Pełnią podwójną funkcję: hamują rozwój grzybni, a jednocześnie stymulują odporność roślin. Warto wypróbować domowe sposoby, takie jak oprysk z drożdży i mleka albo sody oczyszczonej i szarego mydła. Ważne, by oprysk był dokładny - skuteczność zabiegu zależy od tego, czy ekologiczny środek grzybobójczy dotrze do wszelkich "zakamarków".
Bardzo dobre rezultaty daje biologiczna ochrona roślin, wykorzystująca dobroczynne działanie pożytecznych mikroorganizmów. Należą do nich bakterie i grzyby antagonistyczne dla patogenów, konkurujące z nimi o przestrzeń i składniki odżywcze. Istnieją preparaty zawierające niepatogeniczne drobnoustroje, pasożytujące na chorobotwórczej grzybi lub wydzielające substancje hamujące jej rozwój.
[product id="169, 116, 118"]
Jak zapobiegać chorobom grzybowym?
Lepiej zapobiegać, niż leczyć. Podstawą profilaktyki chorób roślin doniczkowych jest regularna lustracja. Im wcześniej uda się rozpoznać pierwsze oznaki choroby i podjąć odpowiednie działania, tym szybciej i łatwiej uda się ją zwalczyć. Bardzo ważne, by odizolować chore rośliny od pozostałych kwiatów domowych. Kwarantanna pozwoli uniknąć epidemii - ta zasada dotyczy równocześnie chorób i szkodników.
Wiele popularnych gatunków roślin domowych uwielbia wysoką wilgotność powietrza, jednak musi ona iść w parze z optymalną, stabilna temperaturą. Częstym błędem jest spryskiwanie wodą roślin zamiast zamgławiania wokół nich. Kropelki wody utrzymujące się na liściach to zaproszenie dla grzybów! Lepiej zainwestować w nawilżacz powierza, jednocześnie dbając o właściwą wentylację.
Kluczowe znaczenie ma właściwa pielęgnacja. Zadbana roślina w dobrej kondycji ma dość sił, by samodzielnie odeprzeć patogen i zahamować infekcję. Liczy się nie tylko nawożenie oraz podlewanie roślin doniczkowych, dostosowane do potrzeb konkretnego gatunku, ale także regularne przesadzanie. Z czasem ziemia w doniczce ulega rozkładowi, staje się zbita i słabo przepuszczalna. Wilgoć utrzymująca się w obrębie korzeni sprzyja rozwojowi choroby! Uwaga: do przesadzania należy używać wyłącznie sprawdzonych podłoży wysokiej jakości, dobranych do potrzeb konkretnego gatunku. W ziemi z niewiadomego źródła mogą kryć się zarodniki grzybów!
[product id="117,47,115"]
Aby uniknąć przeniesienia grzyba, podczas przycinania należy korzystać wyłącznie ze sterylnych narzędzi. Do dezynfekcji można wykorzystać spirytus, mydło ogrodnicze, denaturat albo wyparzyć sprzęt w piekarniku.
Może się zdarzyć, że na walkę z grzybem jest już za późno i rośliny nie da się uratować. Nic straconego - godny, w pełni zdrowy następca schorowanego okazu z pewnością czeka w sklepie 💚 Roslinydomowe.pl