Na skróty:
Barcelona to jedno z najbardziej wyjątkowych miast w Europie. Przede wszystkim ze względu na priorytetowe traktowanie terenów zielonych. Wiele ludzi z całego świata przyjeżdża tu, by cieszyć się zielenią, jaką ma do zaoferowania stolica Katalonii. Publiczne parki i ogrody zbliżają mieszkańców miasta oraz turystów do natury, a jednocześnie sprawiają, że Barcelona staje się miastem bardziej atrakcyjnym, dostępnym i zrównoważonym. Wraz z szeroką gamą drzew rozmieszczonych wzdłuż ulic, parki i ogrody pełnią funkcję płuc całego miasta.
Spośród ogrodów i parków, które powinny znaleźć się na turystycznej mapie każdego, kto zamierza odwiedzić Barcelonę, w naszym subiektywnym odczuciu, na pierwszy plan wysuwa się Jardí Botànic de Barcelona. To niewątpliwie jeden z ogrodów Europy, który powinien zobaczyć każdy pasjonat ogrodnictwa. Przed pandemią udało nam się odwiedzić stolicę Katalonii. Podczas tej wycieczki nie mogło więc zabraknąć wizyty w tym miejscu. To wyjątkowe połączenie botanicznej różnorodności regionu z górskim krajobrazem, które doskonale oddaje idealną równowagę między naturą na Barceloną.
Historia
Projekt przekształcenia nieużytkowanego dotąd wzgórza w stolicy Katalonii w ogromny park powstał przy okazji organizacji międzynarodowej wystawy EXPO w 1929 roku. Od tego czasu zaczęto urządzać ogród, sprowadzając najrozmaitsze gatunki roślin po to, by oficjalnie otworzyć go w 1941 roku. Budowa obiektów olimpijskich na igrzyska w 1992 roku poważnie uszkodziła jednak ogród. W 1986 Jardí Botànic de Barcelona został zamknięty, a po wielkiej przebudowie ponownie otwarty w 2003 roku.
Położenie
Jardì Botànic de Barcelona znajduje się na wzgórzu Montjuic, pomiędzy Estadi Lluís Companys a zamkiem Montjuic i obejmuje łącznie 14 hektarów. Klimat Barcelony , w połączeniu z żyzną ziemią Montjuic w pobliżu morza, tworzy idealne środowisko do rozwoju wszystkich tutejszych roślin. Obecny układ ogrodu botanicznego jest fantastyczny, ponieważ daje szansę na spokojne zwiedzanie okolicy i poznanie różnych rodzajów roślinności, która się tutaj znajduje.
Misja
Główną ideą ogrodu jest ochrona i podnoszenie świadomości na temat roślin śródziemnomorskich z całego świata. Ogród Botaniczny należy do Muzeum Nauk Przyrodniczych w Barcelonie i otrzymuje wsparcie Instytutu Botanicznego w Barcelonie. W 2015 roku został wyróżniony przez portal Tripadvisor certyfikatem doskonałości w gościnności. W siedzibie instytutu botanicznego Institut Botànic odbywają się wystawy czasowe, które kończą wizytę tym, którzy zdecydują się tu przyjechać.
Podział na strefy
Ogród botaniczny w Barcelonie podzielony jest na pięć stref zgodnie z geograficznym pochodzeniem flory. Są to rośliny doskonale radzące sobie w klimacie śródziemnomorskim. Głównym założeniem twórców ogrodu jest pokazanie podobieństw roślin pochodzących z różnych zakątków świata. Strefy, na które podzielono ogród to:
- Basen Morza Śródziemnego
- Kalifornia
- Chile
- Australia
- Południowa Afryka
Przemierzając przez labirynt ścieżek można zobaczyć w sumie około 2000 różnych gatunków roślin. Pracownicy ogrodu dbają o stałe powiększanie kolekcji. Drogą eksperymentów sprawdzają czy i jak dany gatunek poradzi sobie w tutejszym klimacie. Panuje więc naturalna selekcja, jedne rośliny pomyślnie przechodzą tą próbę i stają się stałym elementem aranżacji ogrodu, inne niestety zanikają.
Spacer po ogrodzie odbywa się po wyznaczonych trasach wśród których trafimy również na kręte i wąskie alejki wijące się wśród roślin i bagien. Dzięki temu, ogród botaniczny w barcelonie to prawdziwa gratka dla każdego miłośnika roślinności z duszą odkrywcy, również tych najmłodszych. Aby zobaczyć wszystko naprawdę trzeba się nachodzić :)
Ogród warto odwiedzić o każdej porze roku, ale jego roślinność odpowiada warunkom tworzonym przez zmieniające się pory roku. Latem ogród jest dość suchy. Tylko największe drzewa głęboko ukorzenione mogą pobierać wodę i dzięki temu pozostają piękne i zielone. Mniejsze krzewy zrzucają liście aby ograniczyć straty wody i tym samym wyglądają jakby były uschnięte. Aktywność roślinna wraca dopiero po pierwszych jesiennych deszczach. Wówczas budzi się wiele roślin cebulowych, kiełkują gatunki jednoroczne, a wiele odmian krzewów wypuszcza nowe liście. Jesienią krajobraz ogrodu jest zdecydowanie najbardziej zielony. Zima to z kolei czas odpoczynku dla nadziemnych części roślin. W tym czasie ich korzenie przygotowują się na nadejście wiosennego deszczu. To wtedy najpiękniej kwitnie większość śródziemnomorskich roślin, a ogród staje się prawdziwym spektaklem kolorów. Szczyt sezonu turystycznego zatem to nie najlepszy moment na zwiedzanie Jardí Botànic de Barcelona. My mieliśmy okazję podziwiać roślinność w najlepszym dla niej momencie. Wizytę w ogrodzie włączyliśmy bowiem w plan październikowych wakacji i tym samym zobaczyliśmy najbardziej wyraziste oblicze ogrodu.
Architektura
Architektura ogrodu, oczywiście poza roślinnością, która jest bezkonkurencyjna, to element, który bardzo nas zachwycił. Ogród Jardí Botànic kształtem przypomina bowiem ogromny amfiteatr i oferuje widok na Barcelonę. Warto wspomnieć, że jednym z powodów wybudowania ogrodu było upiększenie zaniedbanej części wzgórza Montjuic, które w latach 1940-1970 zajmowały slumsy.
Ogród został zaprojektowany przez multidyscyplinarny zespół złożony z architektów Carlesa Ferratera i Josepa Lluísa Canosa; architekt krajobrazu Bet Figueras; ogrodnik Artur Bossy; i biolog Joan Pedrola. W projekcie ogrodu można dostrzec inspirację połamaną, geometryczną formą. Już samo wejście wyznaczają cztery ogromne, składane drzwi. Krajobraz ułożony został w formie trójkątnej siatki, która idealnie dostosowuje się do różnych formacji roślinności. Takie ułożenie stworzyło możliwość umieszczenia nasadzeń w formie mozajek i transeptów, w zależności od różnych warunków wzrostu roślin. Wykorzystując naturalne kontury terenu stworzono trójkątną sieć ścieżek prowadzących zwiedzających przez 87 jednostek wystawienniczych!
Wśród materiałów dominuje beton i stal corten, która tworzy samoczynnie powłokę ochroną odzwierciedlającą rdzę. Budynki, znajdujące w ogrodzie, są strategicznie rozmieszczone w najwyższej części ogrodu, dzięki temu stanowią wizualne odniesienie widoczne z Barcelony.
Najciekawsze rośliny
Nie sposób wymienić wszystkich roślin, które nas urzekły. W wyżej położonej części ogrodu królują krajobrazy leśne. W środkowej i niższych partiach można podziwiać rośliny krzewiaste. Każda ze wspomnianych pięciu sekcji to bogactwo drzew i kwiatów pochodzących z różnych rejonów świata. Wiele gatunków jest znanych, szczególnie miłośnikom roślin. Należą do nich m.in. eukaliptus, drzewo butelkowe, różne odmiany akacji i krzewów nadrzewnych, takich jak dicksonia z rodziny paproci. Spośród roślin pochodzących z Ameryki Południowej wyróżniają się boldo i drzewo pieprzowe. Z kontynentu afrykańskiego - od Maroka po Kapsztad - pochodzą drzewa sawannowe, cudownie kolorowa aranżacja fynbos, arganie czy oleandry, a także cedry i manios (Saxegothaea), typowe również dla Barcelony. W części australijskiej znajdziemy duże drzewa leśne oraz mniejsze kolekcje kwiatów, jak m.in. mimozę czy rośliny srebrnikowate (proteaceae), jak hakea, banksia i grevillea.
Naszą uwagę przykuł rosnący w ogrodzie baobab. Niezwykle urokliwym miejscem jest również wystawa drzewek Bonsai, które można podziwiać przez cały rok. W centralnej części ogrodu znajduje się hotel dla pszczół - wyjątkowo urocze lokum :)
Przeróżne kształty, fikuśne listki, fantastyczne kwiaty, pokręcone łodygi… Naprawdę jest co oglądać! W zależności od pory roku Jardì Botànic de Barcelona zmienia się: suchy latem, zielony i pełen energii jesienią, spokojny zimą, radosny i pełen barw na wiosnę. Z pewnością jest to fantastyczne miejsce dla osób, które kochają egzotyczne rośliny.