Patio i taras to dwa popularne elementy architektoniczne, które, odpowiednio urządzone, stanowią idealną przestrzeń do wypoczynku na świeżym powietrzu. Pełnią podobne funkcje i często są ze sobą mylone, a jednak pod wieloma względami zasadniczo się różnią.
Co to jest patio?
Słowo „patio” wywodzi się z języka hiszpańskiego i w ścisłym rozumieniu oznacza wewnętrzny dziedziniec, na stałe wpisany w bryłę budynku. W krajach iberyjskich i iberoamerykańskich do dziś funkcjonuje w pierwotnej formie, jako utwardzone podwórko, otoczone z czterech stron ścianami domu. Współcześnie mianem patio określa się również fragment „zwykłego” ogrodu wyłożony nawierzchnią, przylegający bezpośrednio do budynku.
Czym się różni patio od tarasu?
Patio znajduje się zawsze na poziomie gruntu. To część ogrodu granicząca z domem i pokryta nawierzchnią. Może być wkomponowane w aranżację ogrodu albo stanowić samodzielny „zewnętrzny pokój”, otoczony żywopłotem, murem, parkanem lub ogrodzeniem. Zgodnie z tą definicją patio może zajmować cały kameralny ogródek przy szeregówce. Stanowi logiczne dopełnienie budynków w kształcie litery „L” lub „U”, ale tak naprawdę da się je zaaranżować wszędzie, nawet przy peerelowskiej kostce.
Taras stanowi integralną część domu. Może łączyć się bezpośrednio z ogrodem jako przedłużenie parteru albo znajdować się na poziomie któregoś z pięter, jako duży balkon wsparty na kolumnach lub zajmując strop niższej kondygnacji. Coraz popularniejszą wersją tarasu jest ogród na dachu – to wyjątkowo praktyczne rozwiązanie w gęsto zabudowanych centrach miast. Więcej na jego temat pisaliśmy w artykule „Jak urządzić ogród na dachu„.
Patio a taras: zalety i wady
Niewątpliwą zaletą patio jest umiejscowienie, czyli położenie na równi z gruntem: oznacza brak schodków trudnych do pokonania dla osób starszych lub poruszających się na wózku inwalidzkim. Z drugiej strony, tą sama właściwość można uznać za wadę, ponieważ w dni deszczowe i w okresach roztopów na patio może gromadzić się woda.
Analogicznie jest w przypadku tarasu na podwyższeniu. Z jednej strony jest trudniej dostępny dla nieproszonych gości, w tym potencjalnych złodziei wyposażenia. Z drugiej stwarza ryzyko wypadku, zwłaszcza dla dziecka pozostawionego bez opieki albo osób „na rauszu”, biorących udział w imprezie na tarasie.
Pielęgnacja patio nie wymaga wiele czasu ani starań. Oczywiście wszystko zależy od typu nawierzchni, doboru roślin i wyposażenia. W końcu przydomowa oaza wypoczynku ma zapewniać idealne warunki do błogiego relaksu, a nie przysparzać dodatkowej pracy!
Jak zbudować patio w ogrodzie?
Budowa patio zazwyczaj jest mniej kosztowna niż wykonanie tarasu na podwyższeniu. Projekt da się wykonać samodzielne, podobnie jak większość prac związanych z jego realizacją.
Kluczową kwestia jest dopasowanie wielkości patio do własnych potrzeb oraz powierzchni posesji. Zbyt małe i ciasne będzie niefunkcjonalne, jeśli w przyszłości ma z niego korzystać wiele osób na raz. Weź to pod uwagę, jeśli masz sporą rodzinę albo lubisz zapraszać przyjaciół.
Kształt patio musi być dostosowany do specyfiku budynku, ale nie zawsze jest prostokątny. Jeśli architektura domu i warunki terenowe na to pozwalają, zewnętrzna krawędź patio może być zaokrąglona lub asymetryczna. Ciekawym rozwiązaniem jest nawierzchnia przystająca do dwóch ścian domu, z dodatkową częścią wysuniętą w głąb ogrodu.
Wbrew pozorom patio ogrodowe nie wymaga utwardzonej nawierzchni: jako ekologiczny, przepuszczalny zamiennik dla kostki brukowe, ceramicznych płytek, kamiennych płyt lub cegły klinkierowej sprawdzą się żwir, grys lub ewentualnie tzw. ekokratka. O ile do wykładania tarasów często wykorzystuje się deski drewniane lub kompozytowe, w przypadku patio prawie się ich nie stosuje.
Jak urządzić patio, by było wygodne i funkcjonalne?
Podobnie jak taras, patio to miejsce do odpoczynku na świeżym powietrzu. Aby stwarzało ku temu odpowiednie warunki, konieczne jest wyposażenie patio w odpowiednie meble ogrodowe. Zwykłe meble, stosowane we wnętrzach to ryzykowne rozwiązanie. Znacznie lepiej sprawdzą się ich odpowiedniki odporne na zmienne warunki pogodowe, wykonane z technorattanu, tworzyw sztucznych lub porządnie zaimpregnowanego drewna. Wyposażenie wykonane z mniej trwałych materiałów, takich jak wiklina, naturalny rattan lub plusz, oznaczałoby konieczność ciągłego wnoszenia i wynoszenia zależnie od aktualnych prognoz. Jeśli masz żyłkę do majsterkowania, możesz samodzielnie zrobić meble z palet. Pamiętaj o impregnacji!
Na patio nieodzowne są typowe meble wypoczynkowe, takie jak zewnętrzna kanapa, wygodne fotele ogrodowe oraz stół bądź ława. Warto rozważyć również hamak, wprost stworzony do bujania w obłokach. Alternatywą są być huśtawka ogrodowa lub wiszący fotel – aktualna topie są stylowe modele w formie kokonu.
Warto rozważyć uzupełnienie przydomowego patio o dodatkowe zadaszenie. Może być montowane na stałe, na stelażu (pergoli), bądź rozkładane wedle potrzeby, np. w formie markizy lub rolety. Dzięki temu będzie można z niego korzystać niezależnie od pogody, również w deszczowe dni. Przy okazji, zadaszenie tarasu lub patio zapewnia ochronę przed nadmiarem słońca w bezchmurne, letnie dni. Ponadto pozwoli na znacznie większą dowolność w wyborze mebli.
Nowoczesne patio musi posiadać oświetlenie, gwarantujące bezpieczeństwo i wygodę użytkowania również po zmroku. Warto rozważyć rozwiązania kombinowane: przykładem może być silny reflektor nad drzwiami domu oraz długi łańcuch żarówek rozwieszony jak girlanda ponad nawierzchnią lub wokół niej, pozwalający stworzyć romantyczną atmosferę.
Na większym patio można rozważyć instalację małej fontanny albo mini kaskady. Woda przyjemnie nawilża i delikatnie ochładza powietrze, a element ruchu ożywia przestrzeń. Przy okazji, pomogą zrobić wrażenie na gościach i sąsiadach 🙃
Jak zaaranżować patio przy domu roślinami?
Zieloną aranżację patio najlepiej zacząć od wyboru określonego stylu. Mnóstwo inspiracji dostarczą artykuły z naszego bloga. Znajdziesz w nich pomysły na stylowy taras, taras w stylu śródziemnomorskim i egzotycznym.
Aby zapewnić kameralną atmosferę na patio, zamiast murów i drewnianych parkanów lepiej postawić na zieleń. Opcją godną rozważenia jest otoczenie patio wysokimi krzewami ogrodowymi, uprawianymi w gruncie przyległym do nawierzchni. Gęsty żywopłot z laurowiśni lub szpaler żywotników stworzą całoroczne zielone ściany, zapewniające poczucie prywatności i osłonę przed ciekawskimi spojrzeniami sąsiadów. W roli żywego parawanu sprawdzą się również duże rośliny wieloletnie w całorocznych donicach z betonu, metalu lub murowanych. Wyjątkowo efektownym przykładem może być kurtyna mrozoodpornych bambusów. Są zimozielone, dlatego to lepsza opcja niż wysokie trawy ozdobne, które wiosną wymagają silnego cięcia. Kolejnym praktycznym sposobem osłonięcia patio są pergole obrośnięte pnączami. Na cieniste patio idealnie nadają się ekrany z bluszczu, na słoneczne znacznie lepiej wybrać róże pnące, milin albo winorośl. Ta ostatnia przy okazji zapewni słodki poczęstunek! Innowacjami nie tylko dla podążających za najnowszymi trendami są modułowe ogrody wertykalne oraz mobilne zielone ściany. Uprawa w pionie pozwoli zaoszczędzić mnóstwo miejsca: nawet na małym patio da się zmieścić jednocześnie ogródek ziołowy, wertykalny warzywnik z sałatami i pomidorkami koktajlowymi, wiszące truskawki oraz mnóstwo typowo dekoracyjnych kwiatów.
Gdy zaplanujesz już ściany salonu pod chmurką, pora na „umeblowanie wnętrza” roślinami w pojemnikach. Całoroczną dekorację zapewnią mrozoodporne krzewinki wiecznie zielone, takie jak lawenda albo wrzosy i wrzośce, a także niskie krzewy o całorocznych liściach bądź igłach. W sezonie dołączą do nich kwitnące byliny i klasyczne kwiaty balkonowe, takie jak pelargonia, supertunia oraz wykwintna sundaville.
Sposobem na wyeksponowanie mniejszych okazów i dodanie całości charakteru będą praktyczne stojaki, kwietniki oraz regały na zieleń w doniczkach. Decyzja, jak je obsadzić, to już kwestia gustu.
Na patio niezastąpione są oczywiście rośliny tarasowe. Latem świetnie będą się tam czuły również liczne rośliny domowe, zwłaszcza palmy, draceny i sukulenty. Dobór gatunków zależy od wybranego stylu aranżacji. Na śródziemnomorskim patio powinny się znaleźć oliwki, cytrusy, oleandry, bugenwille oraz zioła, m. in. laur, mirt oraz rozmaryn. Jeśli motywem przewodnim ma być egzotyka, nieodzowne będą palmy, bananowce, kordylina oraz strelicja. Mile widzianymi gośćmi będą gatunki o pachnących kwiatach lub jadalnych owocach oraz „funkcjonalne”, takie jak eukaliptus odstraszający komary i meszki. Warto poszukać swojego własnego stylu: dlaczego by nie połączyć albicji z drzewkiem truskawkowym i kuflikiem? Efekty kreatywnych eksperymentów aranżacyjnych często pozytywnie zaskakują, a przynajmniej pozwalają stworzyć cos oryginalnego. Uwaga: warunek to dobór gatunków odpowiednich do stanowiska, zwłaszcza nasłonecznienia, oraz zapewnienie im właściwego podłoża. Sadzenia zawsze należy rozpocząć od wykonania warstwy drenażu na dnie pojemnika.
Czym wykończyć patio ogrodowe? Kropkę nad „i” postawią rozmaite dekoracje: dzwonki wietrzne, poduchy, ozdobne kule, figurki… Mimo wszystko lepiej zachować umiar: w przeciwnym razie zamiast przestronnego tarasu, patio przypominać będzie galerie osobliwości czy wręcz graciarnię.
